Dị ứng đạm sữa bò là một trong những tình trạng dị ứng thực phẩm thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các biểu hiện có thể xuất hiện ở da, đường tiêu hóa hoặc đường hô hấp, đôi khi dễ nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe thông thường ở trẻ. Nhận biết sớm dấu hiệu dị ứng đạm sữa bò giúp cha mẹ đưa trẻ đi khám đúng thời điểm, hạn chế nguy cơ biến chứng và đảm bảo trẻ được cung cấp dinh dưỡng phù hợp.
Dị ứng đạm sữa bò là phản ứng của hệ miễn dịch khi cơ thể nhận diện protein có trong sữa bò là yếu tố gây hại. Tình trạng này có thể xảy ra ở trẻ sử dụng sữa công thức chứa đạm sữa bò hoặc trẻ bú mẹ hoàn toàn khi mẹ sử dụng các sản phẩm từ sữa bò và một phần protein đi vào sữa mẹ.
Dị ứng đạm sữa bò khác với bất dung nạp lactose. Trong khi dị ứng đạm sữa bò liên quan đến phản ứng của hệ miễn dịch với protein sữa bò thì bất dung nạp lactose chủ yếu liên quan đến khả năng tiêu hóa đường lactose.
.jpg)
Ở mỗi trẻ, biểu hiện và mức độ dị ứng có thể khác nhau. Vì vậy, cha mẹ không nên tự kết luận trẻ bị dị ứng chỉ dựa trên một triệu chứng đơn lẻ.
Các triệu chứng có thể xuất hiện ngay sau khi trẻ uống sữa hoặc vài giờ, thậm chí lâu hơn sau khi tiếp xúc với đạm sữa bò.
- Biểu hiện trên da
Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết là các vấn đề về da, chẳng hạn:
Tuy nhiên, những biểu hiện trên da cũng có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác. Do đó, việc thăm khám giúp xác định nguyên nhân chính xác hơn.
.jpg)
- Triệu chứng đường tiêu hóa
Đây là nhóm biểu hiện thường khiến cha mẹ dễ nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường. Trẻ có thể gặp:
Nếu các triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, đặc biệt khi có liên quan rõ ràng đến việc sử dụng sữa, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá.
- Biểu hiện ở đường hô hấp
Một số trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng như:
Đặc biệt, nếu trẻ đột ngột khó thở, khò khè nhiều, sưng môi hoặc lưỡi, tím tái, lừ đừ sau khi uống sữa hoặc ăn thực phẩm có chứa đạm sữa bò, đây có thể là dấu hiệu phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
.jpg)
Cha mẹ nên lưu ý khi trẻ có một hoặc nhiều triệu chứng bất thường lặp đi lặp lại sau khi sử dụng sữa hoặc thực phẩm chứa đạm sữa bò.
Đặc biệt, cần chú ý nếu trẻ đồng thời xuất hiện nhiều nhóm triệu chứng, chẳng hạn vừa có biểu hiện trên da vừa có rối loạn tiêu hóa; hoặc trẻ có dấu hiệu bú kém, chậm tăng cân đi kèm các triệu chứng tiêu hóa kéo dài.
Tuy nhiên, những dấu hiệu này không đồng nghĩa chắc chắn trẻ bị dị ứng đạm sữa bò. Nhiều bệnh lý khác ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cũng có thể gây biểu hiện tương tự.
Việc chẩn đoán cần dựa trên bệnh sử, triệu chứng và quá trình theo dõi của trẻ. Bác sĩ có thể khai thác thông tin về loại sữa trẻ đang sử dụng, thời điểm xuất hiện triệu chứng, tần suất và mức độ biểu hiện, tiền sử dị ứng của trẻ và gia đình.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp thăm khám, xét nghiệm hoặc chế độ loại trừ và đánh giá lại dưới sự hướng dẫn chuyên môn.
Cha mẹ không nên tự ý đổi sữa liên tục hoặc loại bỏ hoàn toàn các nhóm thực phẩm khỏi chế độ ăn của trẻ khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ, bởi điều này có thể ảnh hưởng đến việc cung cấp năng lượng và dưỡng chất cần thiết cho quá trình tăng trưởng.
.jpg)
Phần lớn trẻ bị dị ứng đạm sữa bò có thể được kiểm soát tốt khi được phát hiện và chăm sóc đúng cách. Hướng xử trí phụ thuộc vào độ tuổi, mức độ biểu hiện, tình trạng dinh dưỡng và loại phản ứng dị ứng của từng trẻ.
Bác sĩ có thể tư vấn lựa chọn nguồn dinh dưỡng phù hợp, hướng dẫn cách theo dõi triệu chứng và kế hoạch tái khám. Với trẻ bú mẹ, chế độ ăn của mẹ có thể cần được điều chỉnh trong một số trường hợp theo chỉ định của bác sĩ.
Đối với trẻ sử dụng sữa công thức, việc lựa chọn sản phẩm thay thế cần được thực hiện dưới sự tư vấn của nhân viên y tế, đặc biệt với trẻ có triệu chứng rõ ràng hoặc ảnh hưởng đến tăng trưởng.
Trẻ sơ sinh thường gặp các tình trạng như nôn trớ sinh lý, đầy hơi, táo bón hoặc thay đổi phân. Vì vậy, không phải cứ trẻ trớ sữa, đi ngoài phân xanh hay quấy khóc là bị dị ứng đạm sữa bò.
Một số dấu hiệu khiến cha mẹ nên đưa trẻ đi khám gồm: triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn, có máu trong phân, phát ban/mề đay tái phát, nôn nhiều, bú kém, trẻ không tăng cân như kỳ vọng hoặc xuất hiện đồng thời nhiều nhóm triệu chứng.
Việc xác định đúng nguyên nhân giúp tránh tình trạng kiêng khem hoặc đổi sữa không cần thiết.
Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ dị ứng đạm sữa bò, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được Bác sĩ chuyên khoa Nhi thăm khám và đánh giá toàn diện.
Tại Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh, trẻ được tiếp cận quy trình thăm khám phù hợp với tình trạng cụ thể, giúp bác sĩ đánh giá triệu chứng, tình trạng dinh dưỡng và các yếu tố liên quan để đưa ra hướng theo dõi, chăm sóc phù hợp.
Đặc biệt, với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, việc phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến dị ứng thực phẩm không chỉ giúp kiểm soát triệu chứng mà còn góp phần đảm bảo trẻ được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng trong giai đoạn phát triển quan trọng.
Dị ứng đạm sữa bò ở trẻ có thể biểu hiện rất đa dạng và dễ bị nhầm với những vấn đề thường gặp trong những năm đầu đời. Cha mẹ hãy chú ý đến thời điểm xuất hiện triệu chứng, sự lặp lại của các biểu hiện và tình trạng tăng trưởng của trẻ.
Khi nghi ngờ trẻ có phản ứng với đạm sữa bò, không nên tự ý đổi sữa hoặc sử dụng thuốc điều trị. Hãy đưa trẻ đi khám để được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.
Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh – đồng hành cùng cha mẹ trong hành trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe trẻ em.
-------------------------------------
BỆNH VIỆN ĐA KHOA TTH VINH
Số 105 Lý Thường Kiệt, P.Thành Vinh, Nghệ An
Zalo: https://zalo.me/2264646732505716268
Youtube: https://www.youtube.com/@benhvienakhoatthvinh
TikTok:https://www.tiktok.com/@tthvinh.hospital
Trực cấp cứu 24/7: 02386.627.888
CSKH: 0948.95.66.22
